Center Processing unit  یا واحد پردازش مرکزی یک تراشه الکترونیکی پیشرفته است که دستورات را از رم میگیرد و آن را پردازش می کند. از آن به عنان مغز اصلی رایانه یاد میشود و در معماری های مختلفی ارائه شده است.
شرکت هایی که در این زمینه در حال فعالیت هستند بسیارند اما از مشهورترین کمپانی ها می توان از Intel , AMD, Nvidea , Motorola , Samsung , QUALCOMM , HP , IBM  و غیره نام برد.
بسیاری باورهای غلطی درباره این پردازنده ها دارند و اعداد معرفی شده در محصولات را به درستی درک نمی کنند و همیشه در خرید این محصولات بسیاری مشکل خواهند خورد.
عملکرد پایه ای CPU سه گام می‌باشد Fetch و Decode و Execute می‌باشد که توضیحات بیشتر درباره این سه فرایند بسیار گسترده است که از آن خواهیم گذشت.
مهمترین بخش در CPU ها تعداد هسته آنهاست در واقع ابتدا این پردازنده ها تک هسته ای بودند و اطلاعات را در یک هسته پردازش می گردند که در آن زمان پردازش را کند و زمان بر می‌گردند اما در سال 2008 شرکت اینتل با معرفی  معماری جدید و ساختاری متفاوت به نام Nehalem توانستند نسل جدیدCPU های خود را به نام Core i  با دو هسته و بیشتر تولید کند به عبارت بسیار ساده چند CPU  روی یک تراشه که به لطف تکنولوژی به نام Hyper-Threadingو  Turbo Boostingتوانست سرعت این پردازندهها در تعداد اجرای دستورات چندین برابر کند.
بعد از نسل Nehalem بین سالهای 2011 تا 2018 بیش از 8 نسل از نسلهای دیگر مثل Ivy Bridge , Sandy Bridge , Haswell , Brodwell , Skylake CafeLake , IceLake ارائه شد که با ساختارهای بزرگ و کوچک در معماری این پردازنده ها انواع مختلفی برای سیستم ها طراحی شد.
این تراشه ها دارای کش Cash L2  و L3 هستند که حافظه اختصاصی CPU نام دارند که هرچه کش این پردازنده ها بین هسته ها بالاتر تقسیم شده باشد (مثلا اگر یک پردازنده دارای 8 هسته باشد و 16 مگ کش برای آن در نظر گرفته شده باشد هر هسته 2 مگابایت کش استفاده میکند) سرعت بالاتری دارند.
در شرکت اینتل پردازنده های Core i در چند زمینه و نوع طراحی شده اند و این نوع معماری ها اهمیت بالایی دارند در واقع بسیاری از پردازنده ها بر اساس فاکتورهای میزان مصرف انرژی ، میزان حرارتی که در محیط تولید می کنند و سرعت پردازشی که دارند دسته بندی می‌شوند لزوما همه پردازنده ها به دلیل عددی که جلوی آنها می‌بینید قویتر یا ضعیفتر نیستند بلکه کارایی و قسمتی که از آن استفاده می‌شود متفاوت است مثلا تصور کنید یک شرکت مثل فیسبوک از سرور های خود که در این شرکت در محیط چند هکتاری و بیش از هزاران پردازنده استفاده شده چه انرژی و حرارتی تولید خواهد کرد پس باید برای کم کردن هزینه ها و مصرف انرژی باید از سیستم های کم مصرف که با علامت  Uو T و  Xenon که برای موبایل ها و تبلت ها و سرورها هم طراحی شده و از سری Kو HQ  برای سیستم های قدرتمند جهت استفاده در زمینه تولید بازی و اجرای محیط های گرافیکی و صوتی که انرژی بیشتری هم مصرف می‌کنند استفاده کنند.
در سیستم هایی که برای تولید موسیقی و تصویر استفاده می‌شود به دلیل اهمیت پردازش هم زمان از سی پیو های سری HQ و K که قابلیتTurbo  و Hyper Threading را دارند استفاده می‌شود این تکنولوژی هنگام زیر فشار رفتن پردازش به طور موقت سرعت پردازش را بالا میبرند و پس از کاهش حجم پردازش به حالت قبل بر می‌گردند.